ช้างไม้

หมู่บ้านแกะสลัก บ้านกิ่วแลน้อย

งานแกะสลักไม้ เป็นงานช่างไทยโบราณอีกแขนงหนึ่ง โดยส่วนใหญ่มักเป็นผลงานแกะสลักลวดลายที่ประดับตามอาคาร บ้านทรงไทยที่เน้นการก่อสร้างด้วยสถาปัตยกรรมแบบไทย หรืออย่างที่เป็นที่คุ้นเคยของคนไทยมากที่สุดก็ต้องยกให้ การแกะสลักตามวัดวาอารามต่างๆ เช่น ลวดลายหน้าบัน คันทวย ช่อฟ้า ใบระกา บานประตูหรือธรรมมาสน์ เป็นต้น

woman-woodcarving2

พาชมงานแกะสลัก

ส่วน ใหญ่ไม้ที่นำมาทำการแกะสลักจะเป็นไม้สัก ด้วยคุณสมบัติที่ไม่แข็งเกินไป เนื้อละเอียด เหนียว และเป็นที่รู้ๆกันว่าปลวกไม่กิน และมักจะเป็นไม้ชิ้นเดียวกันทั้งแผ่น ทำให้สนนราคาเป็นได้ถึง7หลักเลยทีเดียว กอปรกับการใช้จินตนาการและประสบการณ์ที่จะใส่ลงไปในไม้แผ่นนั้นได้อย่างลงตัว ตั้งแต่สิ่วกระทบลงบนแผ่นไม้ครั้งแรกจนถึงครั้งสุดท้าย ดูแล้วเชื่อเหลือเกินจะต้องมีการวางแผนเอาไว้อย่างละเอียดถี่ถ้วนแล้วก่อนจะ ลงมือว่างานที่ได้จะออกมาแบบไหนสังเกตได้จากรูปช้างที่ต่อกันทั้งโขลงได้ อย่างลงตัว

ประวัติบ้านถวาย

ศิลปหัตถกรรมบ้านถวาย ประวัติบ้านถวาย เมื่อประมาณพันกว่าปีที่ผ่านมา ดินแดนบ้านถวายแห่งนี้ สันนิษฐานว่าเคยเป็นชุมชนโบราณที่เป็นส่วนหนึ่งของเวียงละโว้ (ปัจจุบันคือบ้านละโว้ ตำบลหนองแก๋ว อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่) ซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านของนครหริภุญไชย (จังหวัดลำพูน) ต่อมา พญามังราย ปฐมกษัตริย์แห่งเมืองนพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่ ได้ยึดครองนครหริภุญไชย เวียงละโว้จึงมีความสำคัญน้อยลงและล่มสลายไปในที่สุด ปัจจุบันยังคงปรากฏหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เป็นโบราณสถาน คือ ซากวัดร้างในบริเวณวัดถวาย และวัดต้นแก้วตำบลขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ การก่อกำเนิด ของชุมชนในสมัยโบราณโดยทั่วไป มักมีจุดเริ่มต้นจากการบุกเบิกพื้นที่เพื่อทำมาหากินของผู้คน เมื่อผู้คนมีมากขึ้นก็รวมกันจัดตั้งเป็นชุมชนหรือหมู่บ้าน การก่อตั้งชุมชนบ้านถวายก็เช่นเดียวกัน เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะสมกับการเกษตรกรรม ทำให้ผู้คนอพยพเข้ามาทำมาหากินในบริเวณนี้และตั้งเป็นชุมชนเล็กๆ อยู่กันเป็นหย่อมบ้าน คือ บ้านถวายใน และบ้านถวายนอก ต่อมาเมื่อจำนวนผู้คนเพิ่มมากขึ้นจึงกลายเป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ดังเช่น ปัจจุบัน คำว่า “ บ้านถวาย ” มีที่มาจากหลายแหล่ง คือ จากคำบอกเล่า และจากหลักฐานเอกสารที่เกี่ยวข้อง กล่าวคือ จากคำบอกเล่าของคนในท้องถิ่นประเด็นแรกสรุปได้ว่า แต่เดิมในหมู่บ้านมีต้นหวายเป็นจำนวนมาก คนในชุมชนจึงเรียกบริเวณนี้ว่า “ ต้าหวาย ” อีกประเด็นหนึ่งมาจากชื่อของเศรษฐีที่ชื่อ “ วาย ”…

bamboo_root_carving

ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่

ผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่   แกะสลักจาก”รากเหง้าไม้ไผ่” สินค้าติดดาวฝีมือชาวบ้าน   คำกล่าวที่ว่า “พรสวรรค์หรือจะสู้พรแสวง” น่าจะใช้ได้ดีกับ “สุพรรณ กางรัมย์” ประธานกลุ่มสร้างสรรค์งานไม้ไผ่บ้านนางรอง ต.หินตั้ง อ.เมือง จ.นครนายก เจ้าของผลงานเด่นผลิตภัณฑ์แกะสลักจากรากเหง้าไม้ไผ่ การันตีด้วยคุณภาพระดับ 5 ดาว จากโครงการหนึ่งตำบล หนึ่งผลิตภัณฑ์ สุพรรณ เล่าว่า เริ่มสนใจงานแกะสลักมาตั้งแต่ปี 2532 ขณะนั้นยังเป็นคนงานดูแลบ้านพักในวังตะไคร้ รีสอร์ท เมื่อเดินทางไปทำงานทุกวันก็สังเกตเห็นงานแกะสลักไม้ไผ่วางขายอยู่ริมถนน จึงแวะดูแล้วถามตัวเองว่าแกะได้ไหม จากนั้นก็ซื้ออุปกรณ์ในการแกะสลักเช่น สิ่ว ค้อน เลื่อยตัด มาลองแกะสลักดู โดยใช้เวลาประมาณ 1 เดือนในการแกะสลักใบหน้าคน เมื่อเห็นว่าพอใช้ได้ก็ฝากขายในวังตะไคร้ “จำได้ว่าตัวแรกขายได้ 500 บาท ตอนนั้นดีใจมาก จากนั้นก็อาศัยช่วงหลังเลิกงานไปตัดรากเหง้าไม้ไผ่ในป่ามาแกะสลักเป็นรูปหน้าคนขาย เพื่อเป็นรายได้เสริม” สุพรรณ เผย    แม้งานแกะสลักจะเป็นอาชีพเสริมสำหรับสุพรรณ ทว่ากลับทำรายได้หลักให้แก่เขา ในที่สุดสุพรรณก็ลาออกจากงานประจำ เพื่อจะมีเวลาทำงานแกะสลักอย่างเต็มตัว เนื่องจากเห็นว่าน่าจะมีรายได้ดีกว่างานประจำ แถมยังอิสระอีกด้วย จากนั้นก็ยึดอาชีพงานแกะสลักไม้ไผ่หน้าคนเรื่อยมา โดยได้รับความช่วยเหลือจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.)…

งานแกะสลักไม้สัก

ภูมิปัญญาสาขาอุตสาหกรรม และหัตกรรม จังหวัดสุโขทัย งานแกะสลักไม้สัก เป็นงานฝีมือของชาวบ้าน ช่างแกะสลัก จากจังหวัดสุโขทัยที่เกิดจากการเห็นคุณค่าของสิ่งที่มีอยู่ใกล้ตัว สิ่งนั้นคือ เศษไม้ที่โรงงานทำ เฟอร์นิเจอร์ไม้ ได้ทิ้งไว้ แต่ชาวบ้านนำกลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์อีกครั้ง ด้วยการใช้ภูมิปัญญาชาวบ้านแกะสลักเศษไม้ให้เป็นรูปแบบต่าง ๆตามต้องการ แล้วนำมาสร้างรายได้เพิ่มขึ้น งานแกะสลักไม้สัก เป็นงานฝีมือของชาวบ้านในตำบลเมืองเก่า อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย เป็นงานที่ต่างจาก งานแกะสลักไม้ จากจังหวัดเชียงใหม่โดยมีรูปแบบไม่ซ้ำกันเป็นเอกลักษณ์ที่ต่างกัน รูปแบบที่นำมา แกะสลักส่วนใหญ่เป็นองค์พระพุทธรูป และตัวสัตว์ อาทิ เช่น นกคุ้ม นกยูง นกเงือก ปลาปักเป้า ปลากัด แมว เป็ด กบ ฯลฯ งานฝีมือเหล่านี้ล้วนเป็นเอกลักษณ์ หรือของดีประจำจังหวัดสุโขทัยเช่น “นกคุ้ม” เป็นนกที่มีชื่อไพเราะเรียกว่า คุ้มเงินคุ้มทอง บางคนซื้อแล้วนำไปปลุกเสก เอาตั้งไว้บูชาเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ผู้เป็นเจ้าของ ส่วนมากจะขายได้เฉพาะคนไทยที่เข้าใจความหมายของคำว่านกคุ้ม ลูกค้าบางคนที่เชื่อถือเรื่องดวงชะตาก็นิยมซื้อตัวสัตว์ที่เข้ากับวันเดือนปีเกิดของตนเอง สำหรับลูกค้าที่เป็นชาวต่างประเทศจากทวีปยุโรปและอเมริกา จะนิยมซื้อองค์พระพุทธรูปสมัยสุโขทัยที่ยังคงอนุรักษ์ความงดงามอยู่เช่นเดิม ส่วนลูกค้าที่เป็นชาวเอเชียจะชื่นชอบตัวสัตว์ เช่น แมว นก และปลา โดยเฉพาะปลากัด เป็นไม้สักชิ้นเดียว แกะให้เป็นตัวโดยไม่มีการต่อเติมส่วนประกอบของปลา…